Hợp Đồng Tương Lai Và Những Điều Cần Biết

Sự Ra Đời Của Hợp Đồng Tương Lai

Nhật Bản được cho là đã tạo ra các sàn giao dịch kỳ hạn đầu tiên trong kỷ nguyên hiện đại. Thị trường kỳ hạn của Nhật Bản có thể bắt nguồn từ những năm 1700 tại Sở giao dịch gạo Dojima ở Osaka.

Trao đổi gạo – trung tâm của ngành công nghiệp môi giới gạo của Osaka. Sàn giao dịch lần đầu tiên được thành lập vào năm 1697, đó là khi nền kinh tế Nhật Bản đang trải qua một giai đoạn thịnh vượng bất thường. Năm 1697, việc trao đổi gạo nhận được giấy phép chính thức từ Mạc phủ (chính phủ quốc gia lúc bấy giờ).

Đến năm 1710, các thương gia đã giao dịch các hợp đồng kỳ hạn dựa trên giá trị tương lai của gạo. Năm 1710 là năm chính thức mà thị trường giao dịch kỳ hạn hiện đại được cho là bắt đầu.

Tại sao trao đổi gạo lại rất quan trọng ở Nhật Bản? Các lãnh chúa và Samurai của Nhật Bản trong thời kỳ này không được trả bằng tiền mặt mà họ được trả bằng gạo. Các Samurai và các lãnh chúa phong kiến ​​cần đổi gạo lấy tiền mặt. Mà giá gạo thì thay đổi liên tục làm thu nhập của họ cũng bị thay đổi.

Do vậy họ đã tạo ra các hợp đồng kỳ hạn để bảo đảm lượng gạo quy đổi ra tiền không bị thay đổi trong tương lai, tạo ra thu nhập ổn định cho các samurai và lãnh chúa.

Từ đây hợp đồng kỳ hạn được ra đời. Việc giao dịch hợp đồng kỳ hạn là một thỏa thuận giữa 2 bên mua bán với nhau. Do vậy không có bên thứ 3 nào làm chứng, việc xảy ra rủi ro trong khi giao dịch là hoàn toàn có thể xảy ra. Sau này hợp đồng kỳ hạn được chuẩn hóa về loại tài sản cơ sở, khối lượng, chất lượng tài sản cơ sở, ngày đáo hạn, ngày giao hàng và được niêm yết trên sàn Giao Dịch. Thuận tiện cho việc mua bán cũng như hạn chế rủi ro cho cả 2 bên mua và bán. Từ đó hợp đồng kỳ hạn được chuẩn hóa ra đời hay còn có tên gọi khác là Hợp Đồng Tương Lai.

Trên thực tế, các nhà môi giới trên Sàn giao dịch gạo Dojima được cho là đã giới thiệu và phổ biến tiền giấy trên khắp Nhật Bản. Họ cũng được ghi nhận trong việc tạo ra các sàn giao dịch tương lai hiện đại.

Hiểu Về Hợp Đồng Tương Lai

Hợp đồng tương lai là một thỏa thuận pháp lý để mua hoặc bán một tài sản cơ sở (tài sản cơ sở bao gồm hàng hóa vật chất, cổ phiếu, trái phiếu, tiền tệ…) ở một mức giá xác định trước tại một thời điểm xác định trong tương lai. Người mua hợp đồng tương lai thực hiện nghĩa vụ mua và nhận tài sản cơ sở khi hợp đồng tương lai hết hạn. Người bán hợp đồng tương lai thực hiện nghĩa vụ cung cấp và giao tài sản cơ bản vào ngày hết hạn.

Mục Đích Của Hợp Đồng Tương Lai

Hợp đồng tương lai chủ yếu được sử dụng bởi 2 mục đích chính: Bảo hiểm rủi ro và đầu cơ.

Người bảo hiểm rủi ro

Người bảo hiểm rủi ro không giao dịch hợp đồng tương lai với mục đích kiếm lợi nhuận; mục đích của họ là ổn định hoạt động kinh doanh của mình bằng cách tự bảo hiểm trước những tổn thất trong tương lai.

Lãi và lỗ của họ từ hợp đồng tương lai thường là do sự thay đổi giá của hàng hóa vật chất.

Ví dụ: Giả sử bạn sẽ có 50 tấn táo trong vườn cây ăn quả của mình vào năm tới. Bây giờ bạn có thể bán táo vào năm sau, sau khi thu hoạch hoặc bạn có thể chốt giá bán ngay bây giờ bằng cách ký hợp đồng tương lai để bán táo với giá định trước. Khi bạn chọn phương án thứ hai, bạn đã tự bảo vệ mình trước sự sụt giảm của giá táo trong năm tới. Tuy nhiên, ngay cả khi giá táo tăng vào năm sau, bạn sẽ chỉ nhận được giá theo hợp đồng.

Tương tự, nếu bạn là nhà sản xuất nước ép táo, bạn có thể muốn mua táo tương lai để giảm sự bấp bênh về giá táo trong năm tới. Tùy thuộc vào giá thực tế tại thời điểm giao hàng, bạn có thể trả quá nhiều hoặc trả thấp cho táo. Tuy nhiên đây cũng là cách doanh nghiệp phòng thủ trước những biến động khôn lường của giá táo dẫn đến ảnh hưởng kết quả kinh doanh.

Nhà đầu cơ

Mặt khác, các nhà đầu cơ ít quan tâm đến việc giao nhận tài sản.

Mục đích duy nhất của họ là kiếm lợi nhuận bằng cách đầu cơ giá tương lai của tài sản. Nếu dự đoán của họ đúng, họ sẽ kiếm được lợi nhuận.

Khi giá thị trường của hàng hóa tăng lên, họ có thể bán hợp đồng tương lai cho người khác trước khi hợp đồng hết hạn và có thể tránh giao hàng dưới dạng vật chất.

Ngoài ra, các nhà đầu cơ còn có vai trò tạo tính thanh khoản trên thị trường tương lai, giúp các nhà bảo hiểm giá dễ dàng mua hay bán các hợp đồng trong thị trường này.

Đặc Điểm Của Hợp Đồng Tương Lai

Tính chuẩn hóa

Hợp đồng tương lai là một công cụ được niêm yết và giao dịch trên Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam. Vì vậy, đặc điểm hợp đồng tương lai là các điều khoản của hợp đồng đều được chuẩn hóa.

Cụ thể, sở giao dịch nơi niêm yết hợp đồng tương lai sẽ quy định cụ thể các nội dung chi tiết của một hợp đồng, như: loại và chất lượng tài sản cơ sở, quy mô của hợp đồng (số lượng tài sản cơ sở giao dịch tương ứng với một hợp đồng), cách thức giao – nhận cũng như thanh toán giữa hai bên khi hợp đồng đáo hạn…

Được niêm yết

Được niêm yết và tiêu chuẩn trên Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam, vì vậy hợp đồng tương lai được chuẩn hóa về điều khoản, giá trị, khối lượng của tài sản cơ sở,..

Bù trừ và ký quỹ

Trên thị trường hợp đồng tương lai, ký quỹ là biện pháp bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ mang tính bắt buộc theo hợp đồng đối với cả bên mua và bên bán khi hợp đồng được thanh toán. Nhà đầu tư tham gia thị trường này phải đáp ứng các yêu cầu về ký quỹ do sở giao dịch và trung tâm thanh toán bù trừ quy định cụ thể cho từng loại HĐTL.

Hợp đồng tương lai yêu cầu các bên tham gia thực hiện ký quỹ để:

  • Đảm bảo việc thanh toán mang tính bắt buộc.
  • Thanh toán và bù trừ theo giá thực tế hằng ngày và sẽ thông báo lỗ lãi vào tài khoản ký quỹ của nhà đầu tư theo giá thực tế và gọi ký quỹ bổ sung khi cần. Do đó làm giảm rủi ro mất khả năng thanh toán của các bên tham gia.

Dễ đóng vị thế

Nhà đầu tư tham gia HĐTL có thể thực hiện đóng vị thế bất cứ lúc nào bằng cách tham gia vị thế ngược đối với hợp đồng tương lai tương tự. Từ đó, giúp người sử dụng hợp đồng tương lai linh hoạt trong việc sử dụng vốn.

Đòn bẩy tài chính

Khi tham gia thị trường hợp đồng tương lai nhà đầu tư có khả năng thu được những khoản lợi nhuận hết sức ấn tượng chỉ với một số tiền đầu tư ban đầu rất nhỏ (so với việc đầu tư trên thị trường tài sản cơ sở).

Một nhà đầu tư muốn mua hay bán hợp đồng tương lai chỉ cần đáp ứng yêu cầu ký quỹ với tính chất là khoản cam kết tài chính đảm bảo thực hiện hợp đồng.

Khi dự đoán của nhà đầu tư về biến động giá của tài sản cơ sở trở thành hiện thực, nhà đầu tư sẽ kiếm được lợi nhuận từ vị thế hợp đồng tương lai mà mình nắm giữ. Do hiệu ứng đòn bẩy của khoản tiền ký quỹ, mức sinh lời trên thị trường này thường cao hơn nhiều so với mức sinh lời trên thị trường tài sản cơ sở.

Tính cam kết về việc thực hiện nghĩa vụ trong tương lai

Khi giao dịch HĐTL, cả hai bên giữ vị thế mua và bán của hợp đồng đều bị ràng buộc bởi những quyền và nghĩa vụ nhất định.

Cụ thể, khi đáo hạn HĐTL, bên bán có nghĩa vụ giao một khối lượng tài sản cơ sở xác định cho bên mua và có quyền được nhận tiền từ bên mua còn bên mua có nghĩa vụ trả tiền theo thỏa thuận trong HĐTL và nhận tài sản chuyển giao từ bên bán.

Tính thanh khoản

Căn cứ vào các điều khoản trong hợp đồng, NĐT tham gia vào thị trường mua bán HĐTL đều biết được trước một cách rõ ràng họ có thể (hoặc sẽ) mua – bán cái gì, cách thức giao dịch vào thời điểm nào trong tương lai.

Vì vậy, các NĐT có thể mở và đóng vị thế khi cần một cách dễ dàng. Điều này làm cho thị trường hợp đồng tương lai có tính thanh khoản rất cao, và biến hợp đồng tương lai thành công cụ thuận lợi cho các nhà đầu tư sử dụng vào những mục đích khác nhau.

Giao Dịch Hợp Đồng Tương Lai Tại Việt Nam

Theo xu hướng phát triển của thế giới cùng nhu cầu của thị trường hàng hóa trong nước, Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam được thành lập. Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam là tổ chức duy nhất hiện nay hoạt động trong lĩnh vực giao dịch hàng hóa được cấp phép bởi Bộ Công Thương vào năm 2010, cung ứng các giao dịch hàng hóa tương lai và vật chất cho các cá nhân và tổ chức có đăng ký kinh doanh tại Việt Nam. Tuy được thanh lập từ năm 2010 nhưng mãi đến năm 2018, Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam mới chính thức đi vào hoạt động.

Hiện nay thông qua thành viên kinh doanh của Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam, người nông dân, người sản xuất và doanh nghiệp đã có thể giao dịch hàng hóa, hay giao dịch hợp đồng tương lai, tuy nhiên do cơ sở vật chất bến càng chưa hoàn thiện. Hiện tại Sở giao hàng hóa Việt Nam mới chỉ giao dịch hợp đồng tương lai theo phương thức đầu cơ mà chưa có giao hàng vật chất.

Thông qua bài viết này hi vọng các NĐT muốn tìm hiểu về đầu tư, bảo hiểm giá hàng hóa hay giao dịch hợp đồng tương lai có cái nhìn rõ hơn về thị trường giao dịch hàng hóa. Đưa ra các quyết định chính xác để bảo vệ và phát triển kinh doanh sản xuất cũng như doanh mục đầu tư của mình.

Phạm Thành Công – ID: 05898 – 0942.674.325

 

error: Content is protected !!
0931721336